Oude doos
Olympisch Stadion Amsterdam, donderdag 26 juni 2008
Broekies waren het nog, Johan Pelk en Ben Steur. 16 en 18 jaar jong waren ze, toen de Volendamse voetballers historie schreven door als eerstedivisieclub de finale van de KNVB-beker te halen. Morgen is het precies vijftig jaar geleden dat die legendarische wedstrijd gespeeld werd in het Olympisch Stadion. Op het heilige gras van dat monument in de hoofdstad Amsterdam blikt het duo terug op de periode rond 26 juni 1958, toen landskampioen Sparta met 4-3 won.
Het was de tijd van wijlen Dick Tol ‘de Knoest’, het was de tijd van een opstelling met Keizer, Kroon, Maurer, Karregat, Schilder, Zwarthoed, Pelk, Steur, Tol, Smit en Veerman, de tijd dat de pastoor nog de geestelijk adviseur was van de club, het was ook de tijd dat vriendinnen en vrouwen meegingen met de spelers naar de uitwedstrijden. Volendam telde zevenduizend inwoners, waarvan iets minder dan de helft die doordeweekse dag naar Amsterdam toog.
,,Iedereen raakte bezeten van voetbal”, verhaalt Ben Steur (68). ,,Op maandag werd overal op het werk de wedstrijd van de dag ervoor geanalyseerd en vervolgens werd druk gepraat over de wedstrijd van het weekeinde dat komen ging.”
Ontwikkelen
,,Als jeugdspeler kreeg je snel een kans en je mocht jezelf ontwikkelen. Qua sport was er bijna alleen voetbal, dus je had veel concurrentie.” Johan Pelk (66): ,,Daarom moest je maken dat je op niveau bleef, anders waren er anderen om je plekkie over te nemen.”
Onderweg naar de finale speelde Volendam de halve eindstrijd in het Nijmeegse Goffert-stadion tegen MVV (2-0). Steur: ,,Harmen Veerman scoorde twee keer. Toen zaten er ook veel Volendam-supporters. Het regende gigantisch, maar ze bleven het clublied zingen. Als ik er nu weer aan terugdenk, krijg ik zo weer koude rillingen.”
Vervolgens kwam de finale in het zicht. Pelk: ,,Zelf zat ik nog op school. Het Sint Nicolaas-lyceum in Amsterdam. Ik herinner me dat mijn klasgenoten, de rector en de pater allemaal kwamen kijken. Spelers die al aan het werk waren, moesten die doordeweekse dag ook gewoon aan het werk en namen een halve ‘snipper’. Tjee, vijftig jaar geleden alweer”, kijkt hij naar het veld. ,,Zo voel ik het niet.”
Steur: ,,De enige historie die Volendam als voetbalclub had opgebouwd, was dat ze enkele keren tegen promotie aanhikten. Het leefde enorm, mits de ploeg bovenin meedraaide. Anders vonden de mensen het niks.”
,,Het hele dorp werd gemobiliseerd. Ze wilden allemaal naar Amsterdam en het verkeer kwam volledig vast te zitten. Daarop nam bestuurslid Kees Mossel vanuit de spelersbus plaats in een zijspan van de politie, waardoor we verder werden geleid.” Pelk: ,,Eenmaal in de kleedkamer keek je je ogen uit. Daar hadden ooit mannen als Faas Wilkes en Abe Lenstra gezeten.”
Steur: ,,De sfeer in het stadion was prachtig. Zestienduizend mensen waren er op af gekomen. Toch nog veel, als je weet dat er geen Amsterdamse club tot de finale was doorgedrongen.”
Vlak voor de wedstrijd ontstond een vreemd moment. ,,Doelman Jaap Keizer (aaltje) stapte op trainer Stroker af en klaagde over het kunstlicht. We speelden voor het eerst een avondwedstrijd en Jaap had moeite met dat licht en zei dat het beter was reservedoelman Greuter op te stellen. Maar Jaap had een superseizoen gedraaid en zowel trainer Stroker als voorzitter Arnold Mühren probeerden hem op andere gedachten te brengen.”
Geen zicht
Na acht minuten gebeurde reeds waar Keizer voor vreesde. Hij had geen zicht op een houdbaar schot van Tinus Bosselaar. Pelk: ,,Via Jaap Smit (jut) kwamen we nog op 1-1, maar we liepen eigenlijk steeds achter de feiten aan en konden ons in die wedstrijd nooit ontplooien zoals we hadden voorgenomen. Bovendien hadden we de scheidsrechter niet mee bij de 3-1 van Geel. In de rust gaf Japie ‘Aaltje’ nog eens aan liever te worden gewisseld, maar het gebeurde niet.”
,,Het speelde toch mee in onze achterhoofden. Vergelijkbaar met de situatie die bij het Nederlands Elftal ontstond rond Boulahrouz. Dan is de vrolijkheid er van af.”
‘De Knoest’, die verbeten duels uitvocht met zijn persoonlijke vriend Janny Schilder, Volendammer in Rotterdamse dienst, maakte nog 3-2. En na de 4-2 van Verhoeven verkleinde de kopsterke Smit op aangeven van Ben Steur opnieuw de achterstand. Maar de hoop verdween met de minuut.
,,Dat wij uiteindelijk wonnen, dat was meer vanzelfsprekend”, zegt Janny Schilder over die dag. ,,Wat Volendam had neergezet, als eerstedivisieclub, dat was uniek. Voor mij was het moeilijk voetballen tegen Dick. Maar wat me nog bij staat is het moment waarop ik keeper Jaap Keizer na de wedstrijd tegenkwam. Dat gezicht… hij was nog steeds niet zichzelf. Verschrikkelijk voor hem.”
Pelk: ,,Het is ongelofelijk. Jaap kon zó goed keeper. Ik keek ontzettend tegen hem op.” Steur: ,,Het strafschopgebied was altijd van Jaap. En toen gebeurde dit… Het heeft een enorme impact op hem gehad, omdat hij later vaak geconfronteerd is met die bewuste avond. Bovendien heeft hij na die wedstrijd een anonieme dreigbrief ontvangen met daarop een mes getekend. Dat heeft hij zich enorm aangetrokken. Zelfs toen gebeurde al zoiets geks…”
Volendam was wel op de kaart gezet. Steur: ,,De kranten stonden er vol van en iedereen had het over die dorpsclub met al die Volendamse jonge jongens. We hebben toen de basis gelegd voor de promotie naar de eredivisie, het seizoen daarna. Waarmee we bewezen geen eendagsvlieg te zijn. Daarom heeft die verloren bekerfinale ook niet zo lang doorgesudderd. Bij terugkeer in Volendam hebben we nog gezellig gezeten in Café Jan de Boer.”
Pelk: ,,Bij winst hadden we Europees voetbal mogen spelen, maar eerlijk gezegd was niemand daar zo mee bezig. Het was al zó speciaal dat een stel dorpse jongens zo ver was gekomen.”
Steur: ,,Er zat zoveel voetbalhumor in, dat bracht saamhorigheid en dat is me altijd bijgebleven. We kenden elkaar door en door, kwamen elkaar steeds tegen en dan gingen we samen ijs halen bij Honingh of spraken we af bij het veldje van de Amvo een potje te gaan voetballen. Een uur na de training zat je vaak nog in de kleedkamer, met elkaar te praten en dingetjes uit te halen… tekenend voor toen.”
© Nieuw-Volendam
Johan Pelk en Ben Steur even terug op de plek waar ze een halve eeuw geleden de bekerfinale speelden.
© Nieuw-Volendam
De Volendamse Sparta-verdediger Janny Schilder is op de voorgrond verslagen als de niet zichtbare Jaap Smit (jut) heeft gescoord voor Volendam. Ben Steur rent juichend weg, links op de achtergrond jubelt ook Johan Pelk.
Het was de tijd van wijlen Dick Tol ‘de Knoest’, het was de tijd van een opstelling met Keizer, Kroon, Maurer, Karregat, Schilder, Zwarthoed, Pelk, Steur, Tol, Smit en Veerman, de tijd dat de pastoor nog de geestelijk adviseur was van de club, het was ook de tijd dat vriendinnen en vrouwen meegingen met de spelers naar de uitwedstrijden. Volendam telde zevenduizend inwoners, waarvan iets minder dan de helft die doordeweekse dag naar Amsterdam toog.
,,Iedereen raakte bezeten van voetbal”, verhaalt Ben Steur (68). ,,Op maandag werd overal op het werk de wedstrijd van de dag ervoor geanalyseerd en vervolgens werd druk gepraat over de wedstrijd van het weekeinde dat komen ging.”
Ontwikkelen
,,Als jeugdspeler kreeg je snel een kans en je mocht jezelf ontwikkelen. Qua sport was er bijna alleen voetbal, dus je had veel concurrentie.” Johan Pelk (66): ,,Daarom moest je maken dat je op niveau bleef, anders waren er anderen om je plekkie over te nemen.”
Onderweg naar de finale speelde Volendam de halve eindstrijd in het Nijmeegse Goffert-stadion tegen MVV (2-0). Steur: ,,Harmen Veerman scoorde twee keer. Toen zaten er ook veel Volendam-supporters. Het regende gigantisch, maar ze bleven het clublied zingen. Als ik er nu weer aan terugdenk, krijg ik zo weer koude rillingen.”
Vervolgens kwam de finale in het zicht. Pelk: ,,Zelf zat ik nog op school. Het Sint Nicolaas-lyceum in Amsterdam. Ik herinner me dat mijn klasgenoten, de rector en de pater allemaal kwamen kijken. Spelers die al aan het werk waren, moesten die doordeweekse dag ook gewoon aan het werk en namen een halve ‘snipper’. Tjee, vijftig jaar geleden alweer”, kijkt hij naar het veld. ,,Zo voel ik het niet.”
Steur: ,,De enige historie die Volendam als voetbalclub had opgebouwd, was dat ze enkele keren tegen promotie aanhikten. Het leefde enorm, mits de ploeg bovenin meedraaide. Anders vonden de mensen het niks.”
,,Het hele dorp werd gemobiliseerd. Ze wilden allemaal naar Amsterdam en het verkeer kwam volledig vast te zitten. Daarop nam bestuurslid Kees Mossel vanuit de spelersbus plaats in een zijspan van de politie, waardoor we verder werden geleid.” Pelk: ,,Eenmaal in de kleedkamer keek je je ogen uit. Daar hadden ooit mannen als Faas Wilkes en Abe Lenstra gezeten.”
Steur: ,,De sfeer in het stadion was prachtig. Zestienduizend mensen waren er op af gekomen. Toch nog veel, als je weet dat er geen Amsterdamse club tot de finale was doorgedrongen.”
Vlak voor de wedstrijd ontstond een vreemd moment. ,,Doelman Jaap Keizer (aaltje) stapte op trainer Stroker af en klaagde over het kunstlicht. We speelden voor het eerst een avondwedstrijd en Jaap had moeite met dat licht en zei dat het beter was reservedoelman Greuter op te stellen. Maar Jaap had een superseizoen gedraaid en zowel trainer Stroker als voorzitter Arnold Mühren probeerden hem op andere gedachten te brengen.”
Geen zicht
Na acht minuten gebeurde reeds waar Keizer voor vreesde. Hij had geen zicht op een houdbaar schot van Tinus Bosselaar. Pelk: ,,Via Jaap Smit (jut) kwamen we nog op 1-1, maar we liepen eigenlijk steeds achter de feiten aan en konden ons in die wedstrijd nooit ontplooien zoals we hadden voorgenomen. Bovendien hadden we de scheidsrechter niet mee bij de 3-1 van Geel. In de rust gaf Japie ‘Aaltje’ nog eens aan liever te worden gewisseld, maar het gebeurde niet.”
,,Het speelde toch mee in onze achterhoofden. Vergelijkbaar met de situatie die bij het Nederlands Elftal ontstond rond Boulahrouz. Dan is de vrolijkheid er van af.”
‘De Knoest’, die verbeten duels uitvocht met zijn persoonlijke vriend Janny Schilder, Volendammer in Rotterdamse dienst, maakte nog 3-2. En na de 4-2 van Verhoeven verkleinde de kopsterke Smit op aangeven van Ben Steur opnieuw de achterstand. Maar de hoop verdween met de minuut.
,,Dat wij uiteindelijk wonnen, dat was meer vanzelfsprekend”, zegt Janny Schilder over die dag. ,,Wat Volendam had neergezet, als eerstedivisieclub, dat was uniek. Voor mij was het moeilijk voetballen tegen Dick. Maar wat me nog bij staat is het moment waarop ik keeper Jaap Keizer na de wedstrijd tegenkwam. Dat gezicht… hij was nog steeds niet zichzelf. Verschrikkelijk voor hem.”
Pelk: ,,Het is ongelofelijk. Jaap kon zó goed keeper. Ik keek ontzettend tegen hem op.” Steur: ,,Het strafschopgebied was altijd van Jaap. En toen gebeurde dit… Het heeft een enorme impact op hem gehad, omdat hij later vaak geconfronteerd is met die bewuste avond. Bovendien heeft hij na die wedstrijd een anonieme dreigbrief ontvangen met daarop een mes getekend. Dat heeft hij zich enorm aangetrokken. Zelfs toen gebeurde al zoiets geks…”
Volendam was wel op de kaart gezet. Steur: ,,De kranten stonden er vol van en iedereen had het over die dorpsclub met al die Volendamse jonge jongens. We hebben toen de basis gelegd voor de promotie naar de eredivisie, het seizoen daarna. Waarmee we bewezen geen eendagsvlieg te zijn. Daarom heeft die verloren bekerfinale ook niet zo lang doorgesudderd. Bij terugkeer in Volendam hebben we nog gezellig gezeten in Café Jan de Boer.”
Pelk: ,,Bij winst hadden we Europees voetbal mogen spelen, maar eerlijk gezegd was niemand daar zo mee bezig. Het was al zó speciaal dat een stel dorpse jongens zo ver was gekomen.”
Steur: ,,Er zat zoveel voetbalhumor in, dat bracht saamhorigheid en dat is me altijd bijgebleven. We kenden elkaar door en door, kwamen elkaar steeds tegen en dan gingen we samen ijs halen bij Honingh of spraken we af bij het veldje van de Amvo een potje te gaan voetballen. Een uur na de training zat je vaak nog in de kleedkamer, met elkaar te praten en dingetjes uit te halen… tekenend voor toen.”
© Nieuw-Volendam
Johan Pelk en Ben Steur even terug op de plek waar ze een halve eeuw geleden de bekerfinale speelden.
© Nieuw-Volendam
De Volendamse Sparta-verdediger Janny Schilder is op de voorgrond verslagen als de niet zichtbare Jaap Smit (jut) heeft gescoord voor Volendam. Ben Steur rent juichend weg, links op de achtergrond jubelt ook Johan Pelk.
Geschreven door: Eddy Veerman
Bron: Nieuw-Volendam
» Terug